إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين
رابطه ی میان مسلمان وپروردگارش ، وثیقه ای میان بنده ومولایش است . وبه این معنی است که بنده تمام عبادتش را متوجه الله – عز وجل – نماید وهیچ کس یا چیز دیگر را شریک او قرار ندهد . واینکه به جز خدایی که بزرگوار است از کسی دیگر کمک نخواهد .
از بنده بندگی ، سؤال ودر خواست ، مطلوب است واز خداوند کمک وتأ یید .
این آیه همانطور که خداوند در حدیث قدسی فرموده است : « این آیه میان من وبنده ام است وبنده ام هرچه بخواهد برایش هست » .
این آیه خلاصه وچکیده دعوت پیامبران علیهم السلام است . معانی قرآن در این آیه جمع شده اند ، خداوند حق خود بربندگانش را اینگونه واجب گردانیده است که اورا پرستش نموده وهیچ چیزی راشریک او قرار ندهند ، واگر آنها چنین کردند خداوند نیز در مقابل حقی را برای آنها بر خود واجب گردانیده است وآن اینکه آنها را عذاب ندهد .
پرستشی که خداوند از بنده اش می خواهد عبارت است از انجام داد ن هرچه که خدا ورسولش
صلَّی الله عَلَیهِ وسَلَّم اعم از گفته ها واعمال ظاهری وباطنی از او خواسته اند و پرهیز از منهیات خدا ورسولش ،
واستعانت : یعنی در خواست کمک از خدا در تمام کارهایی که انجام آنها از حیطه قدرت مخلوق خارج وفقط خالق توانایی انجام آنها را دارد . به همین منظور بود که پیامبر صلَّی الله عَلَیهِ وسَلَّم به ابن عباس فرمودند : { اذا سألتَ فاسألِ اللهَ وإذا إستَعَنتَ فاستَعِن باللهِ } یعنی هرگاه سؤال ودر خواستی داشتی فقط از خدا بخواه وهرگاه کمک خواستی فقط از خدا بخواه .
{إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين} پیمانی مقدس است که مسلمانان در هر رکعتی از نمازشان چه واجب یا سنت آن را بر زبان جاری می نمایند تا اینکه این عهد وپیمان بزرگ را همیشه به روح خود تذکر داده ویادآوری نمایند . عهدی که به خاطر آن انسان آفریده شد ، پیامبران فرستاده شدند ، کتابهای آسمانی فرود آمدند ، بازار بهشت وجهنم برپا شد ، پل صراط گذاشته شد ، ترازوی اعمال به میدان آمد ، تمام مخلوقات از قبرشان برانگیخته شدند ، آنچه در سینه ها بود آشکار شد ، کتاب اعمال انسانها به دستشان داده شد وشاهدی از خودشان بر علیه شان قیام کرد .
{إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين}قضیه فرق میان مسلمین ومشرکین ویکی از مفاهیم لا إله إلاَّالله است ، بخاطر آن است که جنگ میان دوستان ودشمنان خداوند ، حزب الله وحزب الشیطان رخ می دهد .
پیامبران فرستاده نشدند مگر به این خاطر که تنها خداوندی که هیچ شریک ندارد پرستش شود ، خون شهدا فقط به این منظور ریخته شد که یگانگی خداوند برای مردم ثابت شود وتنها او پرستش شده وفقط به او توجه شود .
{إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين} سعادتی دایمی ونجاتی همیشگی است که با آن خوبیها کامل می شوند وانسان به رستگاری می رسد ، با آن کارها آسان وشرها دفع می شوند وانسان به رحمت ، عفو وبخشش ، کمک ، راهنمایی وتأیید خداوند دست نمی یابد مگر با {إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين} ، نعمتها حاصل وبلاها دفع نمی شوند وانسان از تلفات ، مشکلات ، فتنه وآزمایشها حفظ نمی شود مگر با إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين .
این آیه کسی را که حقوق آن را اداء نماید از لغزشها ، بی راهه ها ی پیچیده وشتابزدگی فکری ، گمراهی در کار ، نادانی وعقب افتادگی در اخلاق ولغزش در اعمال باز می دارد . چون که در إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين توجهی خدایی ، حمایتی الهی ، دوست داشتنی بر اساس ایمان وبرکت قرآن است .
این آیه بزرکترین پیروزی است که رو در روی انسان قرار می گیرد واو را محترم داشته واز عالم خاکی بر می گزیند . اورا از دنیای به هم خورده وپراکنده ، پر از پریشانی ، ضایع کننده انحراف ، ذلت و خواری ، چاپلوسی ونومیدی جدا کرده وبا إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين محترمانه در پله های قبولی نزد خداوند بالا رفته وبا نردبان رسیدن به مولا ودر درجات رسیدن به خالقش کمک می نماید . این نهایت بزرگواری ، بالاترین درجه ، زیباترین جایگاه وبا ارزشترین رتبه است که بزرگواری دنیای موقت وزودگذر فانی اعم از منصب ، مقام ، ثروت ، فرزند و شهرت در برابر آن ضعیف وبی ارزش می باشد .
مسلمان با این کلمات پایه هایی محکم ، قلبی آباد ، نفسی مطمئن ، سینه ای گشاد ، خاطری آزاد وچشمانی نورانی پیدا می کند . چون که با خداوند تماس پیدا کرده ودر نسب عبودیت داخل شده وتاج خدمت برای خداوند یگانه بر سر می نهد ، پرچم دوستی را بر دوش حمل می کند شرف قرار گرفتن زیر پرچم {إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين} را پیدا می کند .
{إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين} نقطه اتصال میان زمین وآسمان ، ضعیف وقوی ، فقیر وثروتمند ، فانی وباقی است . اتصال بین بنده ضعیف فانی وپروردگار قوی بی نیاز ، زنده وپا بر جا است . با این آیه انسان از بندگی بت و طاغوت ، تسلیم شدن در مقابل شهوات ،افتادن در چنگال گمراهی و سقوط در دره پستی نجات پیدا می کند . با این آیه انسان از پلیدی شرک ، نجاست جاهلیت ، شرارت کفر ، آلودگی عیاشی وهرزگی ، چرک گناه ونافرمانی شستشو داده می شود وبا آن درون انسان از پوچی ، قلب او از نفاق ، عمل او از ریاء زبان او از دروغ ، چشم او از خیانت و نفس او از ظلم پاک می شود وانسان با {إِيِّاکَ نَعْبُدُ وَإِيَّاکَ نَسْتَعِين} بنده ای مخلص ، دور از شرک ، بری از بت پرستی ، محفوظ از کششهای شیطانی وشهوات وشبهات به بار می آید .
