گریه بر میت ... رحمت است یا عذاب ؟
ترجمه : فهیم کاضمیان
سئوالی خدمت دانشمند بزرگوار دکتر یوسف قرضاوی رئیس اتحاد جهانی علمای مسلمین بدین مضمون رسیده .
مادری هستم دخترم را از دست داده ام و براو خیلی گریه می کنم، بعضی از مردم به من می گویند: که گریه اشکال دارد و موجب خلل در دین می باشد . لطفاً بفرمائید : دیدگاه شرع در این مورد چیست ؟
دکتر قرضاوی در جواب می فرماید : بسم الله الرحمن الرحیم ، الحمد لله رب العالمین والصلاة و السلام علی رسول الله و بعد ....
گریه برد دو نوع است :
گریه ی رحمت : که ناشی از شدت عشق و علاقه و دلسوزی است و این قاعده ای است که کسی از آن مستثنی نیست مگر کسی که قسی القلب باشد. پیامبر بزرگ اسلام و قتی که دختر دخترش ( نوه ایشان ) فوت نمودند بر او گریه کردند ... بعضی از اصحاب شگفت زده و حیران در این مورد از پیامبر ( ص ) سئوال نمودند : ای رسول خدا گریه می کنی ؟ در حال که از گریه کردن نهی کرده ای ؟!! فرمودند : این گریه ، گریه رحمت است و خداوند نیز جز بر بندگانی رحم می کند که دارای دلی رئوف و مهربان باشد .... یعنی قلب او از سنگ ساخته نشده ... نه هرگز ... در واقع قلب یک انسان است .... و قلب انسان متأثر می شود.
هنگامی که انسانی بچه ای را جلوی چشمش ببیند که دارد جان می دهد و آخرین نفسهایش را می کشد ، آیا به گریه نمی افتد و بی اختیار اشک از چشمانش سرازیر نمی شود . آری تا زمانی که در سینه چنین قلبی باشد، گر یه می کندو این هیچ اشکالی ندارد .
و آنگاه که فرزندش ابراهیم فوت می کند ، می فرمایند :( إن العين لتدمع وإن القلب ليحزن، ولا نقول إلا ما يرضي ربنا).( بی شک چشم گریان می شود و قلب محزون می گردد، و چیزی جز آنچه خواست پروردگار ماست بر زبان نمی آوریم .) و چیزی جز آنچه رضایت پروردگار باشد نمی گوید مگر : ( انا لله و انا الیه راجعون ) و فرمودند: (ان لله ما اخذ و لله ما اعطی ) ، (اللهم اجرنی فی مصیبتی و اخلفنی خیراً منها ) .
واین چنین سخنان پاک ، میزان اعمالش را در روز قیامت سنگین می کند . اما اگر به سر و صورت بزند و گریبان بدرد و مویه و زاری کند و نداهای جاهلیت سر بدهد و یا وا ویلا و ناله و فغان سر بدهد ، همه این کارها ممنوع و نهی شده اند و این همان کارهایی است که پیامبر اسلام از آن بری و بدور است اما مجرد گریه کردن اشکالی ندارد چرا که بعضی از مردم هستند که زود اشکشان در می آید و بخاطر چیز کوچکی گریه می کنند .
پس احتمال دارد این خواهر گرامی ما که این سؤال را مطرح نموده انسانی عاطفی و احساساتی باشند که هر وقت خاطره ای از فرزند مرحومش در او زنده می شود بی اختیار از چشمانش اشک سرازیر می شود ، پس گناهی بر او نیست . امّا لازم است هر زمان که خاطره و یادش در او زنده شد (انا لله و انا الیه راجعون ) بگوید ؛ امید است که خداوند مرگ دخترش را مایه خیر و برکت او در آخرت نماید و موجب سنگین شدن میزانش در روز قیامت گرداند و إن شاء الله حائل و مانعی بین او و آتش جهنم واقع گردد .
اما برای اینکه با گفتن سخنان بدور از ادب در حق خداوند عز و جل دچار گناه نشود و خود را از آن بدور نماید بر اوست که به قضاء خداوند عز و جل خشنود گردد هرچند که بعضی اوقات اشک از چشمانش سرازیر شود .
