حجاب در کردستان

ابو صلاح abu.salah@yahoo.com

هزاران درود وسلام بر روان پاک رسول خدا ورهروان طریق حق، كسانى كه مشعلهاى فروزان دین حنیف را روشنگر راه پر پیچ و خم دنیا قرار مى دهند، آن پیامبری كه در جهان ظلمانی وتاریک ظهور پیدا كرد، ونور افزای هرمجلس وانجمن گردید، پیامبری که انسانها را از جهل وتوحش وحیوانیت بیرون، وبه عرصه ی محض علم واهلیت و انسانیت رهنمون ساخت، و به تمام جهان ومخلوقات معنای خاصی بخشید، حق وحقوق همه را بدون كم وكاست بعنوان هدیه ای جاودان تقدیم نمود. معادلات مادی ومعنوی دنیا تحول پیدا كرد، وانسانها را از ورطه ی بدبختی و ستم به آزادگی واحترام هدایت فرمود. زن كالایی بی خاصیت فقط جهت مصرف محدود بشمار می آمد، ولی در پرتو اسلام تاج خوشبختی، و رهایی به سر كرد وتا ابد او را نشانه مهر وعاطفه وموجودى گرانبها معرفی كرد. به خاطر عفت و آبروی مرد عزت ومكانت خاصى  به خود گرفت و احکام تکلیفی که او را معنا می بخشید از قبیل (میراث، نماز، حج، حجاب، تربیت فرزندان) همه و همه یک دیوارى شدند تا از اختلاط با نامحرمان وسوء استفاده كنندگان بیمار دل مصون بماند.

از آنجا كه فتنه زن اولین گام شیطان براى منحرف كردن هر انسانى  است واكثر مصیبتها وبلاهاى اقوام گذشته از فتنه زنان بوده است، وخداوند ذوالجلال مردان و زنان را متوجه این امر می كرد كه هم زنان مواظب باشند تا آلت شیطان جهت فریب مردان نشوند، وهم مردان را به این نكته متوجه می كند؛ كه زنان وفرزندان شما را منحرف نگردانند: خداوند متعال می فرماید: {زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاء وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ذَلِكَ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاللّهُ عِندَهُ حُسْنُ الْمَآبِ} [سوره ی آل عمران، آیه ی ۱۱۴] وهمچنان پیامبر می فرماید: (ما تركت بعدى فتنة هى أضرّ على الرجال من النساء). رواه مسلم  ج۱۳ - ص ۲۸۴

خدوند از زبان عزیز مصر مى فرماید: {فَلَمَّا رَأَى قَمِيصَهُ قُدَّ مِن دُبُرٍ قَالَ إِنَّهُ مِن كَيْدِكُنَّ إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ} [سوره ی یوسف، آیه ی ۲۸]، ودر جاى دیگر می فرماید: (المراة عورة فاذا خرجت استشرفها الشیطان). رواه الترمذى۱۷۳ فی الرضاع.

بنابراین مسأله حجاب بسیار حائـز اهمیت است وهمین حجاب یک رتبه بسیار مفتخرى است كه زن مسلمان به آن نايل مى گردد و مایه ى نجات وى از عذاب دردناک جهنم می شود كه آنرا رسول الله r برای ما به تصویر كشیده است آنجايى كه مى فرمايد: (صنفان من أهل النار لم أرهما، قوم معهم سیاط كأذناب البقر یضربون بها الناس، والنساء كاسیات عاریات ممیلات مائلات رؤسهن كأسنمة البخت المائله، لا یدخلن الجنة ولا یجدن ریحها وإن ریحها لتوجد من مسیرة كذا وكذا).

معنای حجاب در لغت: منع از رسیدن، حائل، حجب، پرده که مانع دیدن آن چیزی با چیزی دیگری می شود. برای زن آن چیزی که مانع زینت های او از جسم و کلام در مقابل بیگانگان می شود. پوشش، ستر که در قرآن با نص صریح به آن اشاره شده است حتی در ملاقات خدا با پیامبرانش حائل و ستری را ذکر می فرماید: “برای بشر سخن گفتن با خدای خودش امکان ندارد مگر از طریق وحی و یا آن سوی حائل” و در شرع همان مانعی که موجب در معرض دید قرار نگرفتن جلوه و زیبایی های زن می شود غیر از کفین و صورت که بنا بر فتوای معاصر اگر چهره ی زن باعث جلب توجه دیگران و فتنه گردد لازم است که پوشانده شود. بنابراین مسلمانان مکلف به پیروی از آن هستند. حکم، حکم خداست و مخالفت با آن موجب عقاب وخسارت جبران ناپذیری خواهد گردید.

حجاب به سه دسته تقسیم می گردد:

۱- حجاب در داخل خانه

۲- بیرون خانه (مراسم ها، وبازار)

۳- سخن گفتن با نا محرمان

در منزل باید در برخورد با بیگانه وحتی مکان خواب و وسایل شخصی بسیار توجه گردد یا موقع سخن گفتن {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَن يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلَى طَعَامٍ غَيْرَ نَاظِرِينَ إِنَاهُ وَلَكِنْ إِذَا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانتَشِرُوا وَلَا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيِي مِنكُمْ وَاللَّهُ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعاً فَاسْأَلُوهُنَّ مِن وَرَاء حِجَابٍ ذَلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَقُلُوبِهِنَّ وَمَا كَانَ لَكُمْ أَن تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا أَن تَنكِحُوا أَزْوَاجَهُ مِن بَعْدِهِ أَبَداً إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ عِندَ اللَّهِ عَظِيماً}[سوره ی الأحزاب ، آیه ی ۵۳].

خداوند در قرآن کریم می فرماید: {وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ وَآتِينَ الزَّكَاةَ وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً} [سوره ی الأحزاب ، آیه ی ۳۳].

{يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِّأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاء الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِن جَلَابِيبِهِنَّ ذَلِكَ أَدْنَى أَن يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ وَكَانَ اللَّهُ غَفُوراً رَّحِيماً}[سوره ی الأحزاب ، آیه ی ۵۹].

واما حجاب در کردستان:

با توجه به ظهور اسلام و تثبیت آن در قلوب صحابه ونشر واشاعه ی آن به جهان وخروج صحابه از شبه جزیره ی عربستان، دعوت به اسلام به ایرانیان هم رسید، ولشکریان اسلام به فرماندهی عبدالله بن عمر از خاک عراق وارد کردستان گردید، ومسلمانی ومسلمان شدن مایه فخر ومباهات گردید، ومردم به طبع سایر ملت ها قوانین ودستورات آن را پذیرفتند، ودر تمام زندگی آنان رسوخ ورخنه پیدا کرد، وحجاب به عنوان گوهر وطلایی زیبا آزین بند زنان کرد گردید، و به طور مثال از همان ایام چادر مشکی جزء لباس های مخصوص زن به شمار می آمد، و حتی در موقع خرید لباس های عروس چادر را به عنوان مهم ترین لباس می پنداشتند، ودر موقع خارج شدن از منزل وخصوصا مسافرت ها استفاده می شد.

لباس زن کرد به نوبه خود یکی از زیباترین لباس های محجبه که به تنهایی خودش تمام اندام را می پوشاند، و از فراخی و گشادگی خاصی بر خوردار است. زن از همان دوران کرد باستان مقدس بوده و ناموس و شرف مرد به حساب می آمده است، در کلیه شئونات احترام خاصی داشت؛ حتی محل غذا خوری اماکن بهداشتی محل جداگانه ای دارند تا حتی لباس های زن هم در معرض دید قرار نگیرد، ودر جنگ ها حفاظت از زنان یکی از تاکتیک های اولیه جنگ به شمار می آمده است.

گذر زمان و پیشرفت تمدن در اوایل نتوانست تاثیر چندانی بر آن داشته باشد، در دوران رضا شاه لاییک این زن كرد بود كه در كنار ساير زنان مسلمان و با ايمان ايرانى تسلیم  كشف حجاب نشد، وتوانست عفت خود را حفظ كند، وهمیشه تا زمانیكه دین واندیشه های دینی در ساختار وجودی انسانها وجود داشته باشد هیچ قانون وحكمی نمی تواند آنرا از مسیرمستقیم منحرف سازد.

نشر اكاذیب و افكار ضد دینى مانند: فمنسیم و آزادی و برابری زن و حریت و عدم حبس كم كم در اندیشه های تحصیل كردگان خود باخته تأثیر گذاشت وآنها بعنوان قافله سالار فرهنگی ملت به ترویج واشاعه آن پرداختند وعلنا مردم را به تبعیت وادار می كردند، وبه نام تمدن و تجدد نداى رهایى زن را سر دادند، وبوقچی دشمنان دین و قرآن گردیدند و اولین حربه هاى ضد دینی از طریق زنان بر مردان و جامعه تحمیل گردید. كردستان نیزهمراه سایر مناطق از این مصیبت جان سالم بدر نبرد وحجاب تصویرى خلاف سابق به خود گرفت.

در اکثر موارد جامعه ی ایران به شکل عموم دچار تحول گردید مگر اینکه در ژرفای عمیق باورهای قلبی وفکری بعضی از افراد جامعه دین ومقدسات و ارزشها، آن هم اندک شعله ور باشد.

امروز در کردستان هنوز هم به عنوان یک حکم مقدس به آن می نگرند، واعتقاد راسخ دارند، و درروستاهای پاک وبى آلایش هنوز همان  پوشش قدیمى وزیبایى است كه بوده. ولی در شهرها تغیراتی صورت گرفته؛ كه به گونه هاى سلیقه اى تقسیم می شود، بعضى رعایت می كنند وبعضی ها مانتو را براى خارج منزل، جهت وسعت عمل ترجیح میدهند. از همان مانتوهاى گشاد و بلند، امروزه مانتوهایى را می بینیم كه بسیار كوتاه وتنگ واز روسرى سر تنها یک تكه پارچه كوچک كه فقط قسمت فرق سر را می پوشاند شاهد هستیم یا اینكه حجابی را شاهدیم كه از كشف حجاب هم بدتر است، و این هم به همراه رایج شدن افكار غربی، و فزونی ثروت و بازارهای تجارتی در منطقه، وهمجواری با عراق و تركیه، وتحفه های نامیمون وارده در زمینه ی مسائل فرهنگی، وغفلت عامه ی مردم وغرق شدن در عیش وثروت اندوزی سیمای بسیار، ناموزونی در كردستان در مراسمهای محلی به نمایش گذاشته است، تبرج و برهنگی در خیابانها نه از دختران بلكه از زنان میانسال وحتى بزرگسال می بینیم كه تعجب انسان را بر می انگیزد، دوشا دوش او شوهر وبرادر با افتخار قدم میزینند، آن ملتی كه نزد او ناموس به منزله ی ایمان بود حتى زن در مقابل مردان خانه با حشمت و حیا صحبت میكردند ویا اینكه طوری صحبت میكردند كه صدایشان را افراد دیگر نشنوند، ولی امروز انگار همگی در كابوس و كما فرو رفته اند. سیل عظیم برنامه های ماهواره ای آن هم به زبان محلی و تحریف ادبیات كردی و عدم ارزشهای مقدس دینی در جنبه ی علمی وفكری متاسفانه باعث شده اند كه تهاجم فرهنگی غرب ودشمنان قسم خورده ی اسلام ضربه ی جبران ناپذیری بر پیكر عادات ورسومات كردستان وارد كنند. 

همیشه زیاده خواهی در طول تاریخ موجب هلاكت انسانها شده و این هم مثل معروف كه آب دریا را اگر نتوان كشید هم به قدر تنشنگى باید چشید  لذا كشتی نشسته گان باید به اندازه نیاز آب بردارند وگرنه كشتی غرق خواهد شد. این افراد جامعه غافل از اینكه زندگى فقط مادیت نیست؛ بلكه بیشتر باید جنبه معنوى واخلاقی را مد نظر قرار داد، بنابر این كمتر به مبانی اخلاقی زندگى توجه می كنند، ومتاسفانه عملكرد كلى آنها بعضا در جامعه الگو خواهد شد، نزد آنها رشد فرهنگى منوط است به ارتقاى مادیت وصنعت؛ ولى فرهنگ وتمدن یک مساله اساسى است كه به مبادى اصولى آن جامعه بر می گردد. چه بسا اخلاق و ادب تضاد چشمگیرى با ثروت داشته باشد. لذا آنان فكر میكنند كه ثروت شخصیت مى آفریند وانسان زورمند صاحب فرهنگ واصالت است. و یا اینكه اسلام و قوانین اجتماعى آن را مانع پیشرفت وعقب افتادگى و واپس گرائى جامعه را در اعتقاد اسلامى میدانند. بر اكثر برنامه هاى تربیتى خانواده خط بطلان مى كشند واین را ترقى و تنوع می پندارند. اسلام گریزى ودوری از دین منشأ تمام انحرافات است. وبه عنوان حسن ختام به چند راهكار مهم اشاره خواهد شد نه اینكه مربوط به كردستان است؛ بلكه به تمام كسانى مرتبط مى شود كه خود را مسلمان مى دانند، ولى عمدا خود را به تجاهل زده اند:

۱- رجوع به اصل دین و نگرشى عمیق به شریعت تابناک كه روشنگر تمام تاریكى هاى فكرى انسان در هر مقطع زمانى ومكانى است.

۲- دعوتگران و كسانیكه صاحب مسند و منبر هستند باید در عملكردهای فردی، عبادى و عبودى و روشهاى تبلیغی وتربیتى خود بیشتر و بیشتر دقت عمل به خرج دهند، و در مرحله اول بر مملكت وجودى خویش گفته هایشان را عملى سازند، گرچه اسوه حسنه رسول خدا است، ولى وارثان نبى هم می توانند الگو باشند.

۳- اسلام به معناى واقعى در تساهل و تسامح به مردم و نسل جدید معرفى گردد، وبذر افتخار وعزت و سرافرازیى حق وحقیقت، وصفا وپاكی در سایه اسلام آنچنان كه بوده وهست در نهان اندیشه ها وقلوب آنان كاشت، ومحصول آنرا ثمره مفید وچهار فصل در هر شرایط زمانى ومكانى نشان داد.

والله المستعان و علیه التكلان.

منبع : سايت تبيين